2 miesięcy temu
Od wiosny 2025, kiedy ruszył Obywatelski Think Tank dla Edukacji, opublikowaliśmy ponad 30 analiz, raportów, briefów i stanowisk. Wszystkie są bezpłatne, oparte na badaniach lub konsultacjach środowiskowych i gotowe do cytowania. Zebraliśmy je w jednym miejscu.
Robimy to teraz nieprzypadkowo. Od września 2026 nowa podstawa programowa i nowy ramowy plan nauczania wchodzą do przedszkoli oraz klas pierwszych i czwartych szkół podstawowych. realizowane są prace nad podstawą dla szkół ponadpodstawowych. Reforma „Kompas Jutra” przestaje być projektem na papierze — zaczyna się jej codzienne wdrażanie. To moment, w którym diagnozy i rekomendacje są najbardziej potrzebne.
Część materiałów dotyczy zmian programowych, część — sytuacji i postaw nauczycielek i nauczycieli, część — lokalnej polityki oświatowej. Zabieraliśmy głos w sprawie nowych przedmiotów: edukacji obywatelskiej i zdrowotnej. Od ponad roku rozmawiamy z uczelniami pedagogicznymi o zmianach w standardach kształcenia, w tym o nowym modelu praktyk. Do szkół wraca też temat przynależności, wspólnoty i dobrostanu.
Z tych materiałów korzysta się w pracy z uczniami i uczennicami, w rozmowie z samorządem, w mediach i na spotkaniach z decydentami. Korzystajcie, udostępniajcie, cytujcie, po to powstały.
Analizy i raporty
Punktem wyjścia była Sonda SOS dla Edukacji — profil absolwenta, która zogniskowała dyskusję o tym, do czego ma przygotowywać polska szkoła. Potem przyszły kolejne publikacje:
- Niż demograficzny w polskiej oświacie. Wyzwania dla państwa, samorządów i szkół [raport] (22 maja 2026);
- Doświadczenie edukacyjne [kompendium praktycznej wiedzy] (21 maja 2026);
- Klimat, relacje i dobrostan w szkole [raport fokusowy] (2 lutego 2026);
- Jak uczynić kształcenie i doskonalenie nauczycieli efektywnym? [ekspertyza] (31 stycznia 2026);
- Edukacja obywatelska w praktyce [analiza] (31 stycznia 2026);
- Wszystko, wszędzie, naraz [ekspertyza] (30 stycznia 2026);
- Wyzwania Reformy26 „Kompas Jutra” [raport fokusowy] (30 stycznia 2026);
- Jest dobrze, ale nie najgorzej [recenzja] (30 stycznia 2026);
- Uwagi do Strategii Rozwoju Polski 2035 [analiza] (30 stycznia 2026);
- Klimat szkoły jako najważniejszy zasób edukacji [raport] (21 stycznia 2026);
- Uwagi do projektów podstaw programowych (20 grudnia 2025);
- Wycieczki szkolne. Jak jest, a jak mogłoby być? [analiza] (17 października 2025);
- Przyszłość kształcenia nauczycieli [raport fokusowy] (31 lipca 2025);
- Lokalna polityka oświatowa — wyzwania i dobre praktyki [raport] (21 czerwca 2025);
- Miejsce praktyk w kształceniu nauczycieli [raport] (9 maja 2025);
- Telefony komórkowe w szkole. Jak jest? Jak chcemy, by było? [raport] (27 marca 2025);
- W jakim stanie jest stan nauczycielski? [raport] (11 lutego 2025);
- Pełną parą czy para w gwizdek? IV Szczyt dla Edukacji (30 grudnia 2024);
- Profil i podstawa – rekomendacje organizacji pozarządowych (2 lipca 2024).
Briefy
Tam, gdzie potrzebna była szybka diagnoza i punktowa rekomendacja:
- Co zmieni w szkołach ustawa o prawach i obowiązkach uczniów oraz o rzecznikach praw uczniowskich? (7 maja 2026);
- Stosunek nauczycieli do zmian programowych (16 kwietnia 2026);
- Nowa edukacja obywatelska oczami nauczycieli i nauczycielek (16 kwietnia 2026);
- Okrągły Stół Edukacji Obywatelskiej (16 kwietnia 2026);
- Nauczyciele starsi i młodsi — co wynika z badań? [brief] (20 marca 2026).
Stanowiska
- Stanowisko SOS dla Edukacji w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy — podpisz! (27 kwietnia 2026);
- Stanowisko środowiska akademickiego, nauczycielskiego i organizacji społecznych w sprawie konieczności zmiany standardów kształcenia nauczycieli (23 kwietnia 2026);
- Stanowisko eksperckie w sprawie przedmiotu edukacja obywatelska (25 marca 2026);
- Edukacja obywatelska w praktyce. Stanowisko i postulaty (13 listopada 2025);
- Wycieczki, wyjścia ze szkoły oraz edukacja terenowa. Jak jest, a jak mogłoby być? Stanowisko SOS (29 października 2025);
- Stanowisko eksperckie SOS w sprawie organizacji i finansowania praktyk nauczycielskich (1 października 2025);
- Opinia SOS dla Edukacji w sprawie projektu ustawy nt. praw uczniowskich (13 sierpnia 2025);
- Stanowisko w sprawie lektur szkolnych w projekcie podstawy programowej z języka polskiego (7 sierpnia 2025).
Dziękujemy wszystkim, którzy ten rok przeszli z nami: ekspertkom i ekspertom, organizacjom członkowskim, nauczycielkom i nauczycielom, którzy poświęcili swój czas na rozmowy, fokusy i recenzje. Bez Państwa te publikacje by nie powstały.
