O działaniach równościowych

Plan Równości Płci, wsparcie dla pracowników i studentów będących rodzicami, kampanie „Wszyscy jesteśmy równoważni” oraz „Hejt boli – UWażajmy na słowa”, poradnik antydyskryminacyjny, informator dotyczący przeciwdziałania molestowaniu seksualnemu, powołanie Obserwatorium Równości, wprowadzenie instytucji pełnomocnika/pełnomocniczki ds. równości na wydziałach, w szkołach doktorskich i jednostkach UW to przykłady działań podjętych na UW w związku z zasadą niedyskryminacji, zawartą w Europejskiej Karcie Naukowca. Przedstawiamy inicjatywy zrealizowane i planowane na UW w obszarze równościowym.

Plan Równości Płci dla UW (Gender Equality Plan, GEP)

To strategiczny dokument stanowiący podstawę tworzenia polityki równościowej na UW. Pierwsza edycja Planu Równości Płci obowiązuje od 2020 roku, a w tej chwili realizowane są prace nad kolejną edycją Inkluzywnego Planu Równości Płci.

– Jego zasadniczym celem jest sprawienie, by Uniwersytet był miejscem bezpiecznym i przyjaznym dla wszystkich, wolnym od dyskryminacji; miejscem, gdzie szanuje się równość i różnorodność. GEP stworzył ramy instytucjonalne oraz proceduralne, wskazał również priorytetowe działania oraz podmioty odpowiedzialne za ich realizację w obszarze równości i niedyskryminacji – mówi prof. Julia Kubisa, dziekana Wydziału Socjologii UW, główna specjalistka ds. badań i edukacji równościowej, przewodnicząca Zespołu Roboczego UW ds. wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca.

Nowy, Inkluzywny Plan Równości Płci, będzie odpowiadał na potrzeby społeczności akademickiej, rozumianej jako jednostki mające różne potrzeby i doświadczenia. Podstawą do przygotowania nowego planu był szereg badań, w tym „Równość na UW” oraz „Być rodzicem na UW”, oraz konsultacji ze społecznością uczelni.

Kampanie edukacyjne

We wrześniu 2024 roku rektor UW prof. Alojzy Z. Nowak zainaugurował kampanię informacyjno-edukacyjną „Hejt boli. UWażajmy na słowa”, akcję zainicjowaną przez osoby studiujące i rzeczniczkę akademicką ds. studenckich i pracowniczych Uniwersytetu Warszawskiego. Kampania zwraca uwagę, jak istotny jest dobór słów w dyskursie akademickim. Każda osoba należąca do społeczności akademickiej, bez względu na zajmowane stanowisko i pełnią funkcję, może spotkać się z hejtem i mową nienawiści – szczególnie w dobie intensywnego rozwoju mediów społecznościowych. Kampania jest jednym z działań podejmowanych przez Uniwersytet na rzecz równego traktowania i promocji wartości akademickich, takich jak wzajemny szacunek i etyka słowa.

Edukacja równościowa

Uniwersytet Warszawski oferuje serię kursów równościowych oraz warsztatów skierowanych do osób studiujących, doktoryzujących się i pracujących na UW. Kursy pogłębiają wiedzę o stereotypach, dyskryminacji oraz konsekwencjach ich oddziaływania w środowisku akademickim.

Od 2022 roku oferta szkoleniowa jest systematycznie rozwijana – m.in. poprzez przygotowanie wersji kursów w języku angielskim oraz pilotażowe wdrożenia w języku ukraińskim, co umożliwiło dostęp do nich osobom z międzynarodowej społeczności UW, ale również poprzez opracowanie nowych kursów.

Obecnie oferowane są cztery kursy online: „Kurs na równość”, „Przeciwdziałanie molestowaniu seksualnemu na uczelni”, „Mobbing w miejscu pracy – zapobieganie, rozpoznawanie i reagowanie”, „Dyskryminacja, konformizm i opór – historia i pamięć getta ławkowego i innych form wykluczeń w murach uniwersytetów”. Cyklicznie realizowane są również stacjonarne szkolenia „Postawy równościowe” i „Jak postępować z osobami po doświadczeniu przemocy seksualnej”. Szczegółowy opis oferty zajęć równościowych można znaleźć na stronie rownowazni.uw.edu.pl, rownowazni.uw.edu.pl/en.

Obserwatorium równości

Obserwatorium Równości Uniwersytetu Warszawskiego to jednostka odpowiedzialna za gromadzenie, analizowanie i upowszechnianie danych dotyczących równości i różnorodności, w tym w szczególności reprezentacji płci na UW. Jej celem jest dostarczanie danych, które umożliwiają tworzenie polityki równościowej i rozwiązań antydyskryminacyjnych opartych na dowodach (evidence-based). Na stronie Obserwatorium Równości (rownowazni.uw.edu.pl/obserwatorium-rownosci/, rownowazni.uw.edu.pl/en/equality-observatory/) znaleźć można informacje o strukturze płci wśród osób studiujących, doktoryzujących się i zatrudnionych oraz w gremiach decyzyjnych i kadrze zarządczej UW.

Pełnomocnicy i pełnomocniczki ds. równości

Na wydziałach i w jednostkach działają pełnomocnicy i pełnomocniczki ds. równości, którzy są pierwszym punktem konsultacyjnym i kontaktowym w sprawach dotyczących dyskryminacji i zachowań niepożądanych w danej jednostce organizacyjnej. Pełnomocnicy i pełnomocniczki współpracują z instytucjami wsparcia i władzami jednostki, przekazują informacje o systemie pomocy, kursach i szkoleniach równościowych oraz dbają o atmosferę równości i poszanowania dla różnorodności w życiu codziennym wydziału czy jednostki. w tej chwili na Uniwersytecie działa 35 pełnomocników i pełnomocniczek ds. równości, a aktualną listę można znaleźć w zakładce „Wsparcie” na stronie Zespołu Równościowego.

Systemowe wsparcie dla pracowników i studentów UW będących rodzicami

– Uniwersytet Warszawski podejmuje działania wspierające łączenie życia zawodowego z rodzinnym. Zaliczają się do nich m.in.: rozwój infrastruktury instytucji opiekuńczych, w tym żłobka i pokoi do pracy z dzieckiem, zebranie w jednym miejscu i udostępnianie przydatnych informacji o rodzicielstwie na UW w zakładce „Rodzicielstwo” na stronie Biura Spraw Pracowniczych UW (PL, EN), wprowadzenie zmian do dokumentów UW, uwzględniając sytuację rodziców będących studentami oraz wykładowcami, jak również konkursy grantowe i projekty skierowane do badaczek i badaczy będących rodzicami – mówi Anna Grędzińska, główna specjalistka ds. równouprawnienia UW.

W planach jest dalszy rozwój infrastruktury (krótkotrwała opieka doraźna nad dzieckiem, pokoje do pracy z dziećmi), badanie potrzeb opiekunów i rodziców na UW. Przyjęte zostały Rekomendacje ws. godzin spotkań służbowych na UW (EN). Upowszechniona została kompilacja dotycząca prawnych i praktycznych aspektów work-life balance (WLB) w kontekście międzynarodowym, krajowym i uniwersyteckim WLB desk research FIN (EN), przeprowadzone zostały ogólnouniwersyteckie badania potrzeb rodziców na UW BYĆ RODZICEM NA UW (EN). Zaś w celu upowszechniania dobrych praktyk w obszarze WLB zebrane zostały najlepsze praktyki jednostek na UW (EN) sprzyjające godzeniu życia zawodowego z rodzinnym i prywatnym.

Wsparcie dla kobiet w rozwoju kariery naukowej i w zakresie zajmowania funkcji decyzyjnych

– Podejmujemy także działania mające na celu zrównoważony udział obu płci w zespołach, gremiach decyzyjnych, jak również w zakresie sprawiedliwego dostępu do wiedzy i przywilejów, co wpłynie na pełne wykorzystywanie potencjału pracowników UW – tłumaczy Anna Grędzińska.

Do podejmowanych działań na rzecz wsparcia rozwoju karier kobiet należą:

• zbieranie i publikowanie danych równościowych oraz ich systematyczny monitoring w zakresie reprezentacji kobiet i mężczyzn wśród osób studiujących, doktoryzujących się i zatrudnionych oraz w gremiach decyzyjnych i kadrze zarządczej UW;
• utworzenie grupy networkingowej dla doktorantek (PL, EN) oraz wsparcie mentorskie dla młodych badaczek;
• zbieranie i upowszechnianie dobrych praktyk (PL, EN) mających na celu wsparcie karier naukowych kobiet.

Wśród planowanych przedsięwzięć jest przyjęcie rekomendacji dotyczących zrównoważonej reprezentacji płci w gremiach decyzyjnych i zespołach eksperckich, w tym na stanowiskach przewodniczących, a także w wydarzeniach naukowych UW.